Hawai‘i

Article on other languages:

No ka mokupuni o Hawaiʻi, hele iā Hawaiʻi (mokupuni).
ʻO kēia ka hae Hawaiʻi.

‘O Hawai‘i ke one hānau o ka poʻe Hawaiʻi. He mokuʻāina ʻo ia o ʻAmelika Hui Pū ʻia. He pae moku ʻo ia ma ka waena o ka Moana Pākīpika. Aia ʻo ia ma ke komohana hema o ʻAmelika Hui, ka hikina hema o Iāpana, a me ka hikina ʻākau o ʻAukekulelia. ʻO ka lā 21 ʻAukake 1959 ka lā o ko Hawaiʻi hoʻokomo ʻana i ʻAmelika Hui Pū ʻia. ʻO ia ka mokuʻāina hope loa, no laila, ʻo ia ka mokuʻāina kanalima. ʻO Honolulu, ko Hawaiʻi kapikala, ma Oʻahu. 1,211,537 poʻe a Hawaiʻi ma ka helu kanaka o ʻAmelika Hui ma 2000.

ʻEwalu moku ʻano nui o Hawaiʻi. Mai ke komohana ʻākau loa ā hiki i ka hikina hema loa, ʻo Niʻihau, Kauaʻi, Oʻahu, Molokaʻi, Lānaʻi, Kahoʻolawe, Maui, a me Hawaiʻi ko lākou mau inoa. Aia lākou ma ka hikina hema o ka pae moku Hawaiʻi. ʻO ka mokupuni o Hawaiʻi ka mokupuni nui loa. ʻO Ua Mau ke Ea o ka ʻĀina i ka Pono kā Hawaiʻi mākia.

Wahi a kekahi mau mo‘olelo a me kekahi mo‘okū‘auhau ali‘i, hoʻokele maila ka po‘e kahiko mai Kahiki, Nuʻuhiwa, a Kāmoa paha i kekahi mau makahiki nui i hala. ʻO ka ʻōlelo Hawaiʻi ka ʻōlelo maoli o nā poʻe Hawaiʻi, akā, he kekahi ʻōlelo kūhelu ka ʻōlelo Pelekane o Hawaiʻi.

Papa kuhikuhi

Hōʻike honua

Wahi, waihona ʻāina, a me huli honua

Aia ka pae moku Hawaiʻi ma kahi o 3,200 klm (1,988 mil) mai ko ʻAmelika ʻĀkau komohana hema. ʻO Hawaiʻi ka mokuʻāina hema loa a me ka mokuʻāina komohana lua ma hope ʻo ʻĀlaka. ʻO Hawaiʻi lāua ʻo ʻĀlaka nā mokuʻāina wale nō ma waho o ka ʻāina haole.

ʻO Hawaiʻi ka mokuʻāina wale nō me:

  • ka ulu ʻana o ke kope
  • ka puni piha ʻana o ka moana
  • ka hale aliʻi
  • kona mau palena ma waho o ka ʻāinapuniʻole ʻo ʻAmelika ʻĀkau

ʻO Mauna Kea ka mauna lōʻihi loa o Hawaiʻi. 13,796 kp (4,205 m) a Mauna Kea. Lōʻihi aʻe ʻo Mauna Kea ma mua o Mauna ʻEwelaka inā e hoʻopapā hohonu iā Mauna Kea mai ka papakū o ka moana. Inā ʻoe e hoʻohana i kēnā lōkihi, inā 33,476 kp a Mauna Kea.

Ua hoʻokumu nā moku ʻano nui e ka piko pele ma o he mau luapele.

Kāohi ʻia ka ʻOihana Pāka Aupuni i kēia mau wahi:

Nā moku ʻano nui

Nā kūlanakauhale ʻano nui

ʻO Honolulu ke kapikala a me ke kūlanakauhale nui loa o Hawaiʻi.

Ua hoʻoneʻe ʻo Kamehameha I i ko Hawaiʻi kapikala mai LahainaLahaina no ka mea, aia ke Awa Kū Moku o Honolulu ma Honolulu.

He kūlanakauhale ʻano nui kēia: ʻo Hilo, Kāneʻohe, Kailua, Pearl City, Waipahu, Kahului, Kailua-Kona, Kīhei, a me Līhuʻe.

Aniau

Nā anu, mehana, a me wela haiakonu no nā kūlanakauhale Hawaiʻi[1]
Kūlanakauhale Ian Pep Mal ʻAp Mei Iun Iul ʻAuk Kep ʻOk Now Kek
Hilo 79/64 79/64 79/65 79/66 81/67 82/68 82/69 83/69 83/69 83/68 81/67 80/65
Honolulu 80/66 81/65 82/67 83/68 85/70 87/72 88/74 89/75 89/74 87/73 84/71 82/68
Kahului 80/63 81/63 82/65 82/66 84/67 86/69 87/71 88/71 88/70 87/69 84/68 82/65
Līhuʻe 78/65 78/66 78/67 79/69 81/70 83/73 84/74 85/74 85/74 84/73 81/71 79/68

Mōʻaukala

Aupuni mōʻī o Hawaiʻi

Ma nā makahiki ma waena o 1780 a 1795, kaua nā aliʻi Hawaiʻi no ke kāohi o nā mokupuni. Ma hope o nā kaua o 1795 a me ko Kamehameha I hoʻolilo ʻana o Kauaʻi, ua hui pū nā moku Hawaiʻi ma ka noho aliʻi o Kamehameha. Ua hoʻokumu ʻo Kamehameha i ka Hale o Kamehameha, ka hale lani o ke aupuni mōʻī o Hawaiʻi, ma hope o kona hui pū ʻana o nā moku.

Ua koho ʻia ʻo Lunalilo i ka noho aliʻi ma hope o kā Kamehameha V make. Ma hope o ka make o Lunalilo, ua koho ʻia ʻo Kalākaua i ka noho aliʻi.

Kahuli

Ua kahuli nā kanaka ʻoihana i ke aupuni mōʻī o Hawaiʻi ʻoiai ka noho aliʻi o Liliʻuokalani. Ua hāʻawipio ʻo Liliʻuokalani ma 17 Ianuali 1893.

Kānāwai hoʻolilo mokuʻāina

ʻO ka lā 21 ʻAukake 1959 ka lā o ko Hawaiʻi hoʻokomo ʻana i ʻAmelika Hui Pū ʻia.

Nā ʻano kānaka

Nā ʻōlelo

ʻElua ʻōlelo kūhelu o Hawaiʻi: ka ʻōlelo Hawaiʻi a me ka ʻōlelo Pelekane. Ua lilo ka ʻōlelo Hawaiʻi i ka ʻōlelo kūhelu o Hawaiʻi ma ka ʻAha ʻelele hana kumukānāwai o ka mokuʻāina o Hawaiʻi ma 1978.

Aupuni

Nā loulou kūwaho

Commons
He mau pāpaho kō Wikimedia Commons e pili ana no:

Article keywords: adventurer of purse and person virginia 1607 1624 5, ovation 1624, 1624 1654 brazil dutch expansion in religion tolerance, 1624 tube,

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.